April in Paris

april in paris 01
Schuttingtaal!
Veel schuttingtaal!
Want ik was extra vroeg uit mijn bed vanochtend (om de vuilniszakken nog buiten te zetten, maar vooral) voor een interview met & op Radio 2 (hier klikken & doorspoelen naar 1 uur, 17 minuten & 54 seconden) & dus een weinig ochtendhumeurig – hoewel dat niet van mijn gewoontes is!
Het laatste waar ik zin in had was te moeten vaststellen dat het exemplaar van ‘April in Paris’ (Hugo Claus – 1951) dat ik eergisteren online bestelde een kapotgeknipt exemplaar was.
Die sm**rl*p van een boekverkoper had g*dverd*mme toch nergens in de k*tomschrijving van de kl*r*toestand van dat kl*t*boek gemeld dat er twee f*ck*ing pagina’s uitgeknipt waren?????

Een halve cappuccino later viel mijn oog op het kaartje dat tussen de kaft & de Franse pagina van deze facsimile-uitgave van het getypte (het kaartje meldt foutief dat het een “handgeschreven gedicht” is) & met de hand & pen geïllustreerde gedicht stak.

Net als in het origineel zijn twee bladen uit het boekje geknipt
“Net als in het origineel zijn twee bladen uit het boekje geknipt”

Owkee.
Probleem opgelost, dus.

“‘April in Paris’ heb ik geschreven in Parijs en in april 1951. Een fonoplaat van Charlie Parker gaf mij de titel. Dit is het enige nummer. Bonjour.”, schrijft Claus op pagina 21 van het manuscript (dat in het bezit is van Herman Halet die het welwillend ter beschikking stelde aan De Bezige Bij voor deze nieuwjaarsuitgave 2009-2010)
Nog diezelfde maand verschijnt het gedicht in het tijdschrift Tijd en Mens; zonder enige vermelding naar Charlie Parker of diens gelijknamige LP.
In 1952 wordt het, als slotgedicht, opgenomen in de bundel Transcredo Infrasonic. In een voetnoot bij het gedicht – dat volgens een artikel van mijn oud-prof Marcel Janssens een twintigtal varianten in vergelijking met de publicatie uit 1951 telt – verklaart Claus: De naam “Charlie” duidt op Charlie Parker, de be-bop musicus, die ik aanspreek terwijl hij “April in Paris” speelt, een van zijn beste creaties met “Lover Man”’.
In de verzamelbundel Gedichten (1948-1963) is die voetnoot herleid tot de ondertitel “(in 1951, toen Charlie Parker nog leefde)” bij het gedicht (dat opnieuw heel veel aanpassingen onderging).
corneilleapril
Het manuscript van Claus uit 1951 is geïllustreerd met pentekeningen van hemzelf.
In datzelfde jaar ontstaat er ook een unieke uitgave die de tekst van Claus cominbeert met 8 gouaches van Corneille.
Daarvan werd in 1987 dan weer een zeefdrukheruitgave gemaakt op 200 exemplaren door Jaski Art Productions.
Volledige exemplaren met tekst & alle 8 zeefdrukken ben ik nog niet tegengekomen.
De losse zeefdrukken worden overvloedig aangeboden.
Maar zoals de geschiedenis ons leert: geduld is een schone deugd!

Achteraan in de facsimile-uitgave ook deze foto van Hugo Claus in Parijs in 1951:
claus1951

Voor de écht geïnteresseerden: de tekst zoals ie in Gedichten 1948-2004 verscheen:

April in Paris
(in 1951,
toen Charlie Parker nog leefde)

De golvende tralies der Avenue des Champs

o hoge bleke velden
daar danst een kind en verliest
onmachtig alle wintertonen van verdriet en
dood en honger Vaarwel dag grijze dagen
tussen de pleistertonen o zang der parken

ja wij zijn verloren wij willen
regen en hagel
niet meer wederkeren in dat traag land
van ossen en aardappelvelden en als ik in de polders was
ik stak er drie dorpen in brand
en plantte er een boom en bouwde een huis
en ging er wonen en blies op een horen
zodat de kraaien het overbrachten
zodat de raven doorvlamd uit de bomen vlogen
zodat het jonge hout spleet en het land
in voren beefde maar ik ben in het licht
gij ziet mij komen en spreken dag
April dag

Élysées en de straat eindigt in een kalme rivier
eindigt als een : dag Charlie hoe vaart gij?

zo de zomer komt zonder achterdocht zonder
veilige handen
niet geremd niet gehinderd door
– ik weet het al ik wist het ik heb het
de hele lange tijd (tijd met heupen en organen) geweten –
de veilige vingers van kennis en geheugen en
voortijdig sterven en
zo ik er morgen in de zomer niet meer was

ja eindigt als een: dag Charlie ga liggen in het zand
de koning drinkt o koralen en ertsen
in mij uit mekaar gespat

élysées

lager nu en teder als het rag het slijm der hooispin
als de gekleurde gevlekte pupil van een sterk groen dier

ah honderd heesters in palen in de straat en
ontbloeide rand der dingen
terwijl in

élysées

– dag Charlie bebloede havik hoge stem
die mijn gangen gaat en mij met een nieuw gelaat met
een dierenblik door de zomeravondstraat doet lopen –

de drie vrouwen van de morgen op mekaar klimmen
en de lantaarnen doven
terwijl in de gouden geschramde vlakte
de grauwe nachtvrouw uit de tuinen vlucht
en de kardinaal in de hagen watert

en ja hoor
wij groeten mekaar
dag koning
dag prins

en het gesprek der koningsgezinden verlicht
ons slapend huis en de dag gaat schuilen
in de struikelstenen

de president zal sterven
zo roept ons de allereerste dagbladventer tegen
ook dit zullen wij dus nog eens overleven

de nacht is een vrouw
o honderdduizend lippen
en met de morgen komen twee gelijke treurige Chinezen
in ons wakkerwordend huis
en zeggen ongehoorde zinnen met hun handen
over kastelen of gevangenissen
(zij kijken door de tralies van hun vingers)

en wij in dit wit en dagelijks Parijs
wij worden water en vloeien open
en zijn ineens verhuisd
en vinden de morgen niet meer en denken Chinees
en duiken onder bruggen en zijn de Seine

indien de morgen Oosters was
indien cheng-wa nu was : de zon gaat op
of was : de zon gaat onder
of was : een grote vis of vissenvoedsel
of was : wij willen brood en hebben slaap

de trefzieke vingers van de dag
strelen het gelaat der straten open

de dag is een tweede vrouw
o honderdduizend lippen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s