Sylvia Plath & Ingrid Jonker

Sylvia Plath leerde ik kennen via Boudewijn Büch. Büch was zo gek van deze Amerikaanse dichteres & schrijfster dat hij maar liefst twee afleveringen van zijn tv-programma “De wereld van Boudewijn Büch” aan haar spendeerde.

Ingrid Jonker leerde ik kennen via Nelson Mandela. Mandela verwees, in zijn openingsrede van het nieuwe Zuid-Afrikaanse parlement op 24 mei 1994, naar deze Zuid-Afrikaanse dichteres & schrijfster waarvan hij, tijdens diezelfde reden, uit het gedicht ‘Die kind’ citeerde.

Sylvia Plath werd geboren op 27 oktober 1932 en verloor enkele jaren later haar vader.

Ingrid Jonker werd geboren op 19 september 1933. Haar vader verliet haar moeder nog voor haar geboorte (wanneer enkele jaren later haar moeder overlijdt trekt ze bij het nieuwe gezin van haar vader – waar ze eigenlijk niet welkom is – in).

Sylvia Plath kampt haar hele leven lang met een bipolaire stoornis. Ook Ingrid Jonker was – net als haar moeder – manisch depressief.

Sylvia Plath keert, na haar miskraam in februari 1961 & naar aanleiding van de affaire van haar echtgenoot met een andere dichteres, omstreeks 1962 vanuit North Tawton terug naar Londen (waarheen ze tijdens haar eerste zwangerschap verhuisde met haar man). Ze woonde er in een gebouw waar ooit ook William Butler Yeats woonde, zette er haar echtscheiding in & werd tijdens de winter van 1962-63 erg ziek. Op 11 februari 1963, Sylvia is op dat ogenblik 31 jaar oud, verstikt ze zichzelf met het gas van haar oven.

Ingrid Jonker raakt in 1961 zwanger van de (gehuwde) dichter André Brink & ondergaat een abortus. In 1964 ontvangt ze een prijs voor de bundel ‘Rook en oker’ en een studiebeurs waardoor ze een reis door Europa kan maken samen met Brink. Wanneer Brink haar definitief verlaat voor zijn vrouw, stort Jonker in & moet ze in Parijs opgenomen worden. Terug in Zuid-Afrika blijft ze depressief & opgenomen. In de winternacht van 19 juli 1965, Jonker is op dat ogenblik 31 jaar oud, verlaat ze op blote voeten de kliniek. Een agent merkt haar op en brengt haar terug. Nog diezelfde nacht ontsnapt ze opnieuw om op het strand van Drieankerbaai de zee in te lopen. Haar levenloze lichaam spoelde later terug aan op het strand. Het eerste gedicht – “Onvluchting” – uit haar gelijknamige debuutpoëziebundel eindigt trouwens met de profetische woorden: “My lyk lê uitgespoel in wier en gras / op al die plekke waar ons eenmaal was.”

Verdere gelijkenissen, zegt u?

Wel, beide dames doken onlangs terug in mijn geheugen op naar aanleiding van televisiebeelden. Jonker naar aanleiding van een interview met de Nederlandse dame die een film over haar maakte die later dit jaar zal verschijnen. Plath naar aanleiding van een tv-fragment dat ondertussen alweer uit mijn geheugen ontsnapt is.

En ook: beide dames liggen deze week naast mij in bed. Jonker met haar ‘Versamelde Werke’ & Plath met haar ‘Letters Home’. Haar ‘The Bell Jar’ ligt ook nog ongeduldig te wezen in het stapeltje nieuwe aanwinsten die dringend gelezen moeten worden.

Advertenties

Een gedachte over “Sylvia Plath & Ingrid Jonker

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s