De Vlaamsche Hoogeschool te Gent

Gisteren een hele dag rillerig & misselijk zitten wezen op kantoor. Vanmorgen voelde ik me nog belabberder, dus wroette ik me thuis door een halve werkdag & plantte ik rond 3 uur, na anderhalf uur wachtkameren met jankende kinderen, mijn kont op de onderzoekstafel van mijn dokter.
Zijn oordeel: de vierde maag- en darminfectie van ’t jaar was een feit.
Zijn oplossing: platte rust & eten als een gevangene tot ’t einde van de week.

In zo’n geval blijft er maar één medicijn dat mij beter kan maken: wat studentica wegslepen uit De Slegte.

De buit: twee werkjes met betrekking tot de woelige geschiedenis van de vernederlandsing van de Gentse universiteit bij het begin van de twintigste eeuw.

Lodewijk De Raets “Verslag over de Vervlaamsching der Hoogeschool van Gent (samenvatting)” (1911, 2e druk, uitgave van de Vlaamsche Hoogeschool-Commissie) had ik ooit al op de planken staan, maar was ondertussen spoorloos verdwenen.
Leuk bronnenmateriaal voor een uitgebreid artikel over de geschiedenis van de vernederlandsing dat ik ooit nog van plan ben te schrijven.

Als leesvoer voor mijn platte rust, nam ik “De Vlaamsche Hoogeschool te Gent – Inlichtingsboekje voor hen die gedurende het academisch jaar 1917-1918 aan de Staatsuniversiteit te Gent willen studeeren” (1917; uitgave van den Hoogeschoolbond; nr. 5) mee naar huis.

In 1930, pas honderd jaar nadat België onafhankelijk werd, werd de Gentse universiteit, als eerste universiteit in België, officieel & definitief vernederlandst.
Hoe zat het dan met die Nederlandse ‘universiteit’ tijdens de Tweede Wereldoorlog?

Na de Belgische Revolutie nam het Frans – toen de enige officiële taal in België – de plaats in van het Latijn als voertaal van de Gentse universiteit. Bij het einde van de negentiende eeuw begon de Vlaamse beweging, onder impuls van Lodewijk de Raet, pogingen te ondernemen om de Gentse universiteit te vernederlandsen. Een van die pogingen werd gedaan tijdens de Eerste Wereldoorlog, met de oprichting van de Vlaamsche Hoogeschool in 1916 door Activisten, maar dit werd ongedaan gemaakt na de oorlog en toen als collaboratie met de Duitse bezetter beschouwd. De kwestie bleef echter de gemoederen bezig houden: in 1923 voerde toenmalig kabinetsminister Pierre Nolf een wet in tot gedeeltelijke vernederlandsing van de universiteit. Hierdoor kreeg de RUG de schertsende bijnaam Nolfbarak.
Zeven jaar later werd ze dus volledig en definitief eentalig Nederlands.

Het ‘Inlichtingenboekje‘ was een soort van vademecum voor het tweede academische jaar – dat plechtig geopend werd op 16 oktober 1917; de lessen begonnen op 17 oktober – van de ‘Vlaamsche Hoogeschool’ onder Duitse bezetting.
Het bevat de typische informatie voor een vademecum uit die tijd: een overzicht van de academische overheden, het corps van hoogleraren en docenten, een overzicht van de faculteiten, academische graden, de duur van de studies, inschrijvings- (15 frank om op de rol ingeschreven te worden) en examenkosten(bv. 100 frank voor het kandidaatsexamen in de natuurwetenschappen), verblijfskosten in Gent, studiebeurzen, een overzicht van de hogeschoolgebouwen, bibliotheken en archieven, de uitslagen van de examens in juli 1917, enzovoorts.

Daarnaast ook leuk fotomateriaal van de (toenmalige) universiteitsbibliotheek bij ’t St-Jacobs, de grote, warme plantenkast in de universiteitsplantentuin, de voorgevel van de ‘nieuwe’ universiteit in de Plateaustraat, een verpleegzaal in de ‘heelkundige kliniek’, de (Bijloke-)klinieken van de Faculteit Geneeskunde, het herbarium en de collectiezaal van het Botanisch Instituut, het Seminarie voor de Klassieke Filologie & Oude Geschiedenis, de binnenkoer en de voorgevel van de ‘oude’ universiteit in de Volderstraat en, tot slot, van de openingsplechtigheid van de ‘Vlaamsche Hoogeschool’ op 24 oktober 1916.

En ook 6 pagina’s over “het studentenleven gedurende het academisch jaar 1916-1917” die ik bij gelegenheid – ik ga nu verder uitzieken op mijn zetel – nog wel es scan voor de geïnteresseerden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s