Afhaaluitgeverij

Handig: de boeken van de Nederlandse uitgeverij Verloren – die met die leuke studenica in hun fonds – worden in België verdeeld door de Antwerpse uitgeverij Maklu.

Vandaag een eerste bestelling van 4 boeken doorgegeven. Donderdagochtend mag ik ze gaan afhalen – da’s sneller dan wachten tot de Post nog es zin heeft om een pakket te leveren.

“Hoe zal ’t met mij aflopen” – Het studentendagboek 1833-1835 van Jan Bastiaan Molewater

Gedurende zijn studententijd hield de latere Rotterdamse ziekenhuisdirecteur Jan Bastiaan Molewater (1813-1864) enige maanden een dagboek bij. Hij gaf daarin een belangwekkende beschrijving van zaken die een Leids medicijnenstudent in de jaren dertig van de negentiende eeuw bezighielden. Naast de colleges, de te bestuderen literatuur en de soms ontluisterende medische praktijken komen de contacten met zijn medestudenten en de hoogleraren aan de orde. Hij schreef over de Rederijkerskamer voor Uiterlijke Welsprekendheid in Leiden, zijn buitenlandse reisjes en de in zijn kringen al dan niet modieuze literatuur. Openhartig was hij over zijn eigen seksuele problemen en die van medestudenten. Hij was bang voor geslachtsziekten en had de gevreesde kwikbehandeling al eens moeten ondergaan. Toch kon hij maar met moeite een einde maken aan zijn contacten met een Leidse straatmadelief. Molewater schreef zijn dagboek voor zichzelf. Het is doorspekt met zelfreflectie en al snel wordt duidelijk, dat hij geen vrolijke kijk op het leven had. Hij leefde naar zijn gevoel in een verdorven maatschappij, terwijl hij zelf de wilskracht miste om te voldoen aan de eisen die hij aan zichzelf stelde. Toch hoopte hij dat zijn dagboekaantekeningen hem in een van zijn vele sombere buien nog eens zouden kunnen opvrolijken, ‘omdat ze dan welligt door de herinnering aan alleraangenaamste uren in staat zullen zijn mijne mismoedigheid te verdrijven’.

Jacob David Mees – Dagboek 1872-1874

De Rotterdamse bankierszoon Jacob David Mees hield tijdens zijn rechtenstudie in Leiden een dagboek bij over de jaren 1872-1874. Zijn dagelijkse aantekeningen geven een vrolijk beeld van het toenmalige studentenleven, inclusief ‘jolen’ en bezoeken aan de uitgaansbuurten van Amsterdam en Rotterdam. Serieus daarentegen is het verslag van zijn studie en lectuur, die naast studieboeken ook romans omvatte. Reeds als kind was Jaap Mees een verwoed lezer en hij las zonder problemen Frans, Duits en Engels. Hij was ook lid van het Rotterdamsch Leeskabinet. Zijn (kritische) bespreking van Goethe’s Werther is een van de oudst bewaard gebleven persoonlijke reacties op deze roman. In het leven van Jaap Mees kwam een dramatische verandering, toen hij bij zichzelf tuberculose constateerde. Hoewel hij in zijn dagboek nog bewonderenswaardig rustig verslag deed van de gebeurtenissen, heeft zijn ziekte het karakter van het derde deel van zijn dagboek sterk beïnvloed. Hij schreef nu op directere wijze over zijn emoties en gevoelens, en ook neigde hij meer tot introspectie. Tot het einde toe bleef hij optimistisch. Zijn laatste aantekening luidt: ‘Ik lijk op iemand die een lot heeft in de staatsloterij en nu leeft in verwachting van de 100.000.’

De vertrouwde van mijn hart – Het dagboek van Alexander van Goltstein (1801-1808)

Zestien jaar was Alexander van Goltstein toen hij een dagboek bij ging houden. Twee jaar eerder, in november 1799, was hij begonnen aan een universitaire studie in Utrecht. Zijn dagboek is in verschillende opzichten bijzonder. Het is een van de eerste Nederlandse dagboeken waarin een schrijver zichzelf scherp analyseert. Het is hierdoor een vroeg voorbeeld van een ‘journal intime’. Bovendien was Alexander een opgroeiende jongen en juist rond 1800 kreeg de leeftijdsfase van de adolescentie een andere inhoud. Zijn dagboek werpt licht op deze overgangsfase. Alexander schreef onder meer over de moeizame relatie met zijn ouders, de problemen rond zijn studie en zijn beroepskeuze. Zelf wilde hij het liefst ‘landman’ worden, maar zijn adellijke Gelderse familie had andere toekomstplannen. Ook schreef hij openhartig over zijn seksuele problemen, over zijn breuk met het geloof en zijn gevoelens van eenzaamheid. Bij het zoeken naar een eigen identiteit ging Alexander vooral te rade bij de literatuur, zowel moralistische geschriften als romans. We zien wat hij las en hoe hij het gelezene in de praktijk probeerde toe te passen. Tenslotte schreef hij uitvoerig over het dagboekschrijven zelf en de functie die het dagboek in zijn leven had, namelijk die van ‘vertrouwde van mijn hart’.

Universitaire folklore en rituelen – Symposium van de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht op 21 juni 1996

Hoewel steden vanwege het prestige en de inkomsten graag een universiteit binnen hun muren hadden, waren er ook vaak wrijvingen. Universiteiten lieten zich op hun bijzondere rechten voorstaan en in hun gedrag drukten studenten uit dat zij zich verheven achtten boven het plebs, zo blijkt uit de bijdragen van C.M. Ridderikhof en P.D. ’t Hart aan deze bundel. Vooral in tijden van maatschappelijke onrust werden de mores van hoogleraren en studenten vastgelegd. Kennelijk werden ze met een beroep op de geschiedenis gebruikt om ongewenste veranderingen het hoofd te bieden. Verschillende ontwikkelingen binnen het (Utrechtse) academische leven worden hier beschreven. W. Otterspeer laat zien hoe de student van de straat verdween en zijn buitenissige gedrag in de beslotenheid van de sociëteit tot uiting bracht. R.L. Schuursma en N. Pas gaan in op de veranderingen in de elitaire positie van de student. De laatste bijdrage, van J.M. Jekel, beschrijft de universitaire feesten, die de onderlinge band tussen hoogleraren en studenten bevorderden, maar ook die tussen stad en universiteit. De maskerades en openluchtspelen hebben inmiddels plaatsgemaakt voor meer maatschappelijk verantwoorde ontmoetingen tussen universiteit en burgerij.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s